وزارت علوم , تحقیقات و فناوری

موسسه آموزش عالی آزاد مهرپویان

مرکز تخصصی آموزش های حقوقی

ویژگی‌های ظاهری و رفتاری یک وکیل

ویژگی‌های ظاهری و رفتاری یک وکیل

به قلم مرحوم بهمن کشاورز

1-وکیل باید به یاد داشته باشد که فرآیند ارزیابی او و دفاعی که می‌کند، پیش از آنکه کلمه‌ای بر زبان بیاورد آغاز می‌شود، بنابراین باید ظاهری آراسته و مناسب داشته باشد.

2- خودداری از برخی حرکات ضمن استدلال شفاهی قابل توصیه است زیرا این رفتارها بر ذهن دادگاه تأثیر می‌گذارد و حدّاقل ضرر آنها، منحرف کردن توجّه دادگاه از مطالب مطرح شده است.

3- مانند بازی کردن مکرّر با عینک، دائماً به موهای سرخود دست کشیدن و آنها را مرتب کردن، وررفتن زیادی با اوراق و اسناد، تسبیح انداختن یا با زنجیر و امثال آن بازی کردن، زیادی جابه‌جا شدن در محلّی که نشسته یا ایستاده‌ایم، استفاده از عبارات نصیحت‌گونه یا هشداردهنده خطاب به دادگاه یا به کارگرفتن کلمات نامطبوع و عبارات مبهمی که باعث حواس‌پرتی دادگاه می شود.

4- مکث بین صحبت در مواردی جایز است که از یک سو به سخنران فرصت اندیشیدن بدهد و از دیگر سو شنونده را در انتظار شنیدن مطلب بعدی بگذارد، بدون اینکه وقفه‌ای طولانی در بیان موضوع ایجاد شود.

5- نکته دیگری که باید مورد توجّه قرار گیرد احتراز ازکاربرد تکیه‌کلام‌های تکراری نظیر «به طور کلی»، «اتفاقاً» ، «فی‌الواقع»، «نهایتاً»، «واقعاً» و مانند این‌هاست؛ این نحوه اقدام دو اثر منفی دارد:

6- یکی اینکه تکرار مکرّر این الفاظ جنبه مضحکی پیدا می‌کند و توجّه دادگاه به این موضوع باعث انحراف ذهن دادگاه از سلسله استدلال و مطالب اصلی می‌شود.

7- دیگر اینکه کاربرد نابه‌جای این الفاظ و ترکیب آنها با مطلب و استدلال اصلی گاهی باعث می‌شود مفهوم سخن عوض یا تأثیر آن کم شود.

8- وکیل باید از گفتن هر چیزی که ممکن است سوء تعبیر شود اجتناب کند. همچنین در دفاع شفاهی، از شوخی وهزّالی عمدی باید پرهیز شود.

9- ممکن است یک گفته طنزآمیز در برخی موارد تأثیری فراوان داشته باشد، امّا این اثرگذاری منوط به آن است که این طنز در کلام به نحوی بیان شود که گویی گوینده نمی‌داند مطلبش طنزآمیز است و این نحوه بیان هنر بسیار ظریف و پیچیده‌ای است.

10- به طریق اولی مسخره کردن طرف و وکیل او ضمن دفاع شفاهی، مطلقاً قابل قبول نیست. حتی وقتی مرتکب اشتباه فاحشی می‌شود یا سخنان یاوه می‌گوید. حتی بروز آثاری از تمسخر درچهره یا رفتار وکیل نیز قابل قبول نیست.

11- پوشیدن کت و شلوار با رنگ تیره همراه با پیراهن به رنگ روشن قابل توصیه است. یقه پیراهن باید بسته یا کاملاً جمع باشد. در هوای سرد بهتر است از پیراهن‌های بافتنی به اصطلاح «یقه اسکی» با رنگ مناسب استفاده شود.

12- استفاده از «دستمال گردن» (کاشکول) خوب است. «کراوات» باید با بررسی قبلی وضع دادگاه و مجتمع قضائی محلّ استقرار آن، مورد استفاده قرار گیرد. رنگ کفش باید تیره و هماهنگ با لباس باشد. پوشیدن جوراب‌های رنگی یا با رنگ سفید یا روشن قابل توصیه نیست.

13- حضور وکیل در دادگاه بدون کت یا در حالی که کفش صندل پوشیده به هیچ وجه قابل قبول نیست. همینطور پوشیدن پیراهنی به رنگ زننده روشن و با یقه باز. آرایش موی سر و ریش و سبیل وکیل هم نباید غیرمتعارف و زننده باشد.

14- واضح است خانم‌های وکیل هم باید با ظاهری که متناسب با شأن وکالت است در دادگاه حاضر شوند؛ لاجرم آرایش غلیظ، استفاده از کفش‌هایی با پاشنه بلند که در موقع حرکت ایجاد صدا می‌کند، پوشیدن لباس‌های تنگ یا کوتاه، مناسب نیست.

15- اگر به نحوه پوشش و آرایش خانم‌های وکیل در دادگاه‌های خارجی، در فیلم‌های سینمایی، دقت کنیم متوجه تفاوت آنچه در دادگاه می‌پوشند و چیزی که در مهمانی‌ها در بر می‌کنند و همچنین تفاوت آرایش در این دو مورد خواهیم شد.